📌 Onderdeel van de gids: Voorbereiden op een stroomstoring: licht, warmte en communicatie
Wat valt er weg bij stroomstoring? Het korte antwoord: meer dan veel mensen denken. Verwarming, watervoorziening, mobiel netwerk, vaste telefoon en betalen met kaart aan de kassa zijn doorgaans allemaal getroffen, omdat ze afhankelijk zijn van elektrisch aangedreven technologie. Wie dat van tevoren weet, kan zich gericht voorbereiden in plaats van in noodsituaties te moeten improviseren.
Wat valt er weg bij stroomstoring? De belangrijkste gebieden in het kort
Bij een stroomstoring vallen volgens de BBK (Duits Federaal Bureau voor Civiele Bescherming) verwarming, koelkast, fornuis en licht uit, omdat de meeste moderne verwarmingen afhankelijk zijn van elektrische besturing. Daarnaast vallen internet, mobiele telefonie en geldautomaten uit. In meergezinswoningen treft het daarnaast liften, intercominstallaties en elektrische deuropeners, zoals de Verbraucherzentrale (Duitse consumentenorganisatie) beschrijft. De volgende secties behandelen de individuele gebieden in detail.
Werkt de gasverwarming nog bij stroomstoring?
De meeste moderne verwarmingen – inclusief gasverwarmingen – zijn afhankelijk van elektrische besturing. Als het stroom uitvalt, valt doorgaans ook de verwarming uit, zelfs als er nog gas aanwezig zou zijn. Pompen, ontsteking en regeltechniek hebben stroom nodig om te werken. Dit wordt ook bevestigd door de ADAC (Duitse automobielvereniging): veel verwarmingen werken volgens ADAC alleen op stroom en vallen uit bij een stroomstoring.
Samen met de verwarming vallen volgens de BBK ook koelkast, fornuis en licht uit. Wie zich op het uitvallen van de verwarming wil voorbereiden, vindt concrete stappen in het artikel Woning warm houden als de verwarming uitvalt.
Alternatieve verwarmingsbronnen
De BBK adviseert voor verwarmingsstoringen een voorraad steenkool, briketten of hout voor open haarden en kachels. Voor alternatieve verwarmingsbronnen adviseert de BBK bovendien koolmonoxide-waarschuwingsmelder, omdat onjuist gebruik levensgevaarlijk kan worden. Meer hierover in het artikel Koolmonoxide: het onzichtbare gevaar bij noodverwarmingen.
Water bij stroomstoring: Wat gebeurt er met de waterleiding?
Of water uit de leiding komt, hangt af van de lokale infrastructuur. Volgens de BBK komt zonder stroom doorgaans geen water meer uit de leiding, omdat pomp- en transportinstallaties van de watervoorziening stroom nodig hebben. De Verbraucherzentrale ordent dit iets genuanceerder in: verwarmingen werken zonder stroom niet, dus warm water valt uit – maar de watervoorziening zelf blijft volgens Verbraucherzentrale meestal intact. Beide bronnen gaan uit van verschillende scenario’s: hoe sterk een stroomstoring je eigen watervoorziening treft, hangt af van de betreffende transportinstallatie ter plaatse. In geval van twijfel moet je voorzorgshalve van een mogelijke stroomstoring uitgaan.
De Verbraucherzentrale beveelt voor een stroomstoring een voorraad voor 3 tot 5 dagen aan, en daarbij minstens 2 liter water per persoon per dag. Hoeveel precies je in moet plannen, wordt uitgelegd in Hoeveel drinkwater heb ik in geval van nood nodig?. Voor de juiste opslag helpt het artikel Drinkwater correct opslaan.
Mobiel netwerk bij stroomstoring: Werkt mobiel internet nog?
Internet en mobiele telefonie vallen volgens de BBK uit bij een stroomstoring. De mobiele zendmasten zelf hebben stroom nodig, en hun noodstroomvoorziening is van beperkte duur. Zelfs als je telefoon nog batterij heeft, kan het zonder werkend netwerk niet bellen of mobiel internet gebruiken.
Vaste telefoon bij stroomstoring
Ook de vaste telefoon is getroffen. Volgens Verbraucherzentrale vallen bij stroomstoring internetrouters en vaak ook telefoonaansluitingen uit. Klassieke telefoonaansluitingen met eigen stroomvoorziening zijn zeldzaam geworden – de meeste huidge aansluitingen lopen via routers die zonder stroom niet functioneren.
Voor het geval dat noch mobiele telefonie noch vaste telefoon functioneren, loont het de moeite om te kijken naar Geïnformeerd blijven zonder internet en naar PMR- en Freenet-radioapparaten voor het geval van nood.
Kaartbetaling bij stroomstoring: Werkt het nog aan de kassa?
Kaartbetalingen en geldautomaten werken volgens de consumentenorganisatie bij stroomstoring vaak niet betrouwbaar. Het BBK (Duitse federale autoriteit voor burgerbescherming) bevestigt: geldautomaten functioneren niet bij een stroomstoring. Kassasystemen in winkels zijn ook elektrisch aangedreven en worden dus beïnvloed – een aankoop met kaart kan dan gewoon niet worden afgerond.
- Kaartbetaling aan de kassa: meestal niet mogelijk
- Geldautomaten: functioneren niet
- Online-banking: niet bereikbaar omdat internet uitvalt
De consumentenorganisatie adviseert daarom om contant geld in kleine biljetten thuis op te slaan, omdat kaartbetalingen bij stroomstoring niet zeker functioneren. Hoeveel contant geld zinvol is, beschrijft Contantgeldreserve voor noodgevallen.
Wat valt nog meer uit: liften, deuropeners, intercomsystemen
Met name in appartementsgebouwen wordt vaak onderschat hoeveel van de huistechniek afhangt. Volgens de consumentenorganisatie kunnen bij stroomstoring liften, intercomsystemen en elektrische deuropeners uitvallen. Wie in een hogere verdieping woont of familieleden met mobiliteitsbeperkingen heeft, zou dit in zijn eigen planning moeten opnemen – bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat trappenhallen ook zonder lift veilig begaanbaar blijven en bezoekers zich van tevoren aanmelden.
Oorzaken van stroomstoring
Stroomstoring ontstaat niet alleen door slecht weer. Volgens het BBK behoren tot de oorzaken leidingschade door ongelukken, graafwerkzaamheden, slecht weer zoals stormen, overstromingen, sneeuwval of lawines, maar ook sabotage of cyberaanvallen op energiebedrijven. De oorzaak beïnvloedt vaak hoe lang een stroomstoring duurt – dit is voor privéhuishoudens in de regel niet in te plannen.
Hoe je je voorbereidt op een stroomstoring
Als voorzorg voor communicatie en betalingen adviseert het BBK opgeladen accu’s, een op batterijen werkende of opwindbare radio en contant geld. De ADAC (Duitse automobielclub) adviseert voor nooduitrusting voor 10 dagen onder meer 20 liter water per persoon, voedselvoorziening zonder koel- en kookbehoefte, LED-zaklampen of koplampen, warme dekens en slaapzakken, campingbranders, opwindradio’s, powerbanks, voorgeïnstalleerde noodtoepassingen, een eerste-hulpset en desinfectiemiddel.
Concrete stappen voor de eerste uren vind je in Stroomstoring: de eerste 24 uur juist handelen. Voor de stroomvoorziening van kleine apparaten loont het zich om een kijkje te nemen op Powerstation of powerbank – wat heb ik nodig?. Wie zich wil oriënteren op de BBK-checklist, vindt een uitgebreid overzicht in het artikel De noodvoorraden voor 10 dagen volgens BBK-aanbeveling.
Veelgestelde vragen
Wat valt bij stroomstoring het eerst uit?
Licht, koelkast, fornuis en verwarming vallen volgens het BBK meestal onmiddellijk uit, omdat ze afhankelijk zijn van elektrische besturing of stroom.
Werkt de gasverwarming bij stroomstoring?
Meestal niet, omdat gasverwarmingssystemen ook elektrische besturingen nodig hebben voor ontsteking en pompen.
Kan ik nog bellen bij stroomstoring?
Het mobiele netwerk en vaak ook de vaste telefoon vallen uit, omdat mobiele masten en routers stroom nodig hebben.
Heb ik bij stroomstoring nog water uit de kraan?
Dit hangt af van de plaatselijke watervoorziening: volgens het BBK kan de leiding volledig uitvallen, volgens de consumentenorganisatie blijft de watervoorziening in veel gevallen behouden – warm water valt in elk geval uit. Een eigen voorraad is daarom zinvol.
Kan ik in de supermarkt nog met kaart betalen?
Meestal niet, omdat kassasystemen en kaartbetalingen stroom nodig hebben – contant geld is daarom de veiligere optie.
Zo ga je nu te werk
Bepaal welke van de genoemde gebieden – verwarming, water, communicatie, betaling – in je huishouden het meest kritisch zouden zijn, en begin daar precies met voorzorgsmaatregelen. Een radio op batterijen, wat contant geld en een watervoorraad voor meerdere dagen vormen een solide eerste stap die met weinig moeite uit te voeren is.
Bronnen en aanvullende informatie
Algemene informatie, geen vervanging voor individueel advies van overheid, hulpdiensten of medisch personeel. In een noodgeval in Europa: 112.
