PMR- en Freenet-portofoons voor noodsituaties

📌 Onderdeel van de gids: Voorbereiden op een stroomstoring: licht, warmte en communicatie

Wanneer het mobiele netwerk uitvalt of overbelast raakt, wordt het ineens lastig om af te stemmen met mensen in je buurt: met je partner die de buurman helpt, met de kinderen in de tuin of met familie twee straten verderop. Juist dan kunnen eenvoudige portofoons uitkomst bieden. In Duitsland mag je hiervoor twee radiodiensten gebruiken zonder licentie, zonder aanmelding en zonder kosten: PMR446 en Freenet. We leggen je uit wat beide kunnen, waar hun grenzen liggen en hoe je ze verstandig inzet.

Waarom portofoons nuttig zijn bij een noodsituatie

Portofoons communiceren rechtstreeks met elkaar, van toestel naar toestel. Ze hebben geen zendmast, geen netwerk en geen abonnement nodig. Zolang de accu’s opgeladen zijn en de afstand niet te groot is, werken ze. Daardoor vormen ze een zinvolle aanvulling als je op korte afstand moet afstemmen, bijvoorbeeld in een flatgebouw, op een camping, in een volkstuinencomplex of in de buurt.

In de basisopleiding leert elke rekruut eerst de zenddiscipline: kort spreken, duidelijk spreken, luisteren. Dat geldt ook in het dagelijks leven en bespaart bovendien accu.

PMR446: de Europese portofoon voor iedereen

PMR446 gebruikt frequenties rond 446 MHz en is in Duitsland en in veel andere Europese landen toegestaan zonder aanmelding. De Bundesnetzagentur (de Duitse toezichthouder voor telecom en netwerken) heeft het gebruik geregeld in een algemene toewijzing. De belangrijkste punten:

• Het maximale zendvermogen bedraagt 500 mW (ERP).
• Er mogen alleen toestellen met een vast ingebouwde antenne worden gebruikt.
• De toestellen zijn bedoeld voor direct gebruik van toestel naar toestel, niet als relaisstation of als onderdeel van een vast netwerk.
• Er is geen bescherming tegen storingen: iedereen deelt dezelfde kanalen en je moet rekening houden met andere gebruikers.

Voor analoge PMR446-toestellen zijn 16 kanalen beschikbaar. Oudere toestellen kennen vaak alleen de eerste acht. Als je toestellen van verschillende fabrikanten door elkaar gebruikt, let er dan op dat alle toestellen hetzelfde kanaal en dezelfde instellingen gebruiken.

Freenet: het Duitse alternatief rond 149 MHz

Freenet is een puur Duitse radiodienst in het bereik rond 149 MHz en is eveneens vrij van aanmelding en kosten. De Bundesnetzagentur heeft de regels hiervoor in 2025 opnieuw vastgesteld. Sindsdien is het gebruik uitdrukkelijk beperkt tot draagbare portofoons voor spraakverbindingen, dus tot draagbare toestellen met een eigen stroomvoorziening die één persoon met één hand kan bedienen. Vast opgestelde stations, voertuigtoestellen en doorschakeling naar internet via zogeheten gateways zijn niet toegestaan.

Freenet-toestellen zijn minder vaak in de winkel te vinden dan PMR-toestellen en werken alleen in Duitsland. Let bij aankoop erop dat het toestel is goedgekeurd voor Freenet. Voor de meeste huishoudens is PMR446 de eenvoudigere keuze, omdat het aanbod groter is en de toestellen ook in het Europese buitenland gebruikt mogen worden.

Realistisch bereik

Op de verpakking staan vaak indrukwekkende bereiken van tien kilometer of meer. Die waarden gelden alleen onder ideale omstandigheden, bijvoorbeeld van berg tot berg met vrij zicht. In de praktijk remmen gebouwen, gewapend beton, bomen en terreinvormen het signaal sterk af. In een bebouwde omgeving moet je eerder rekenen op enkele honderden meters tot een paar kilometer. Test het bereik daarom zelf, en wel op de plekken waar je de apparaten wilt gebruiken: van de kelder naar de woning, van jouw woning naar die van je ouders, van huis naar het verzamelpunt.

Wat portofoons niet kunnen

• Ze vervangen geen noodoproep. Via PMR of Freenet bereik je geen brandweer en geen ambulance. In een noodgeval bel je nog steeds 112, en als dat niet werkt, ga je naar het dichtstbijzijnde politiebureau of ziekenhuis.
• Ze zijn niet afluisterbestendig. Iedereen met een passend apparaat kan meeluisteren. Zogenoemde privécodes (CTCSS of DCS) filteren alleen wat je hoort – ze versleutelen niets. Zeg via de portofoon dus niets wat niet iedereen mag weten, bijvoorbeeld wanneer je woning leegstaat.
• Ze hebben geen groot bereik. Voor een verbinding met een andere stad zijn ze niet gemaakt.

Wie meer bereik wil, komt uit bij de zendamateurij. Daarvoor heb je echter een examen en een roepletter van de Bundesnetzagentur (de Duitse federale netwerkautoriteit) nodig. Dat is een boeiende hobby, maar een onderwerp apart.

Zo gebruik je portofoons verstandig

1. Kanaal vastleggen: Spreek een hoofdkanaal en een uitwijkkanaal af. Schrijf beide op jullie noodcontactlijst.
2. Tijden afspreken: Wie niet de hele tijd wil ontvangen, spreekt vaste contactmomenten af, bijvoorbeeld elk heel uur vijf minuten. Dat spaart de accu.
3. Energie veiligstellen: Kies bij voorkeur apparaten die ook op gewone AA- of AAA-batterijen werken. Zo kun je terugvallen op je batterijvoorraad als de accu leeg is.
4. Oefenen: Probeer de apparaten uit in het dagelijks leven, bijvoorbeeld tijdens het wandelen of kamperen. Wie de bediening kent, maakt minder fouten onder stress.
5. Kinderen erbij betrekken: Kinderen vinden portofoons geweldig. Gebruik dat om de regels spelenderwijs te oefenen: eerst de knop indrukken, dan praten, aan het eind „Over” zeggen.

Kort samengevat: PMR446- en Freenet-apparaten hoef je in Duitsland niet te registreren en houden je over korte afstand in contact wanneer het mobiele netwerk uitvalt. Reken op realistische bereiken van enkele honderden meters tot een paar kilometer en test ze ter plekke. Portofoonverkeer is niet versleuteld en vervangt nooit de noodoproep via 112.

Geschikte uitrusting vergeleken

	Produktbild bei AmazonMet batterijenMotorola Talkabout T42 (3er-Set)	Produktbild bei AmazonMet accu & headsetRetevis RT24 (Paar)	Produktbild bei AmazonVoor groepenJUCJET BF-88E (6 Stück)
Beoordeling	★★★★★minstens 4,3 van 5 sterrenbij meer dan 500 klantreviews (ons selectiecriterium)Bekijk actuele reviews*	★★★★★minstens 4,3 van 5 sterrenbij meer dan 500 klantreviews (ons selectiecriterium)Bekijk actuele reviews*	★★★★★minstens 4,3 van 5 sterrenbij meer dan 500 klantreviews (ons selectiecriterium)Bekijk actuele reviews*
Functies	PMR446, vrij van vergunning, 16 kanalen Bereik volgens fabrikant tot 4 km Werkt op 3× AAA-batterijen LCD-scherm, Easy Pairing	PMR446, vrij van vergunning, 16 kanalen, CTCSS/DCS, VOX Bereik volgens fabrikant max. 3 km 1.100 mAh accu met laadstation (EU-stekker) IPx4-spatwaterbescherming, headset met PTT	PMR446, vrij van vergunning, 16 kanalen Elk 1.500 mAh accu, USB-C-kabel, laadstation VOX, kanaalscan, LED-zaklamp 6 oorstukjes, riemclips, polsbandjes
Voordelen	Batterijen kun je opslaan Drie toestellen in de set	Oplaadbaar Handsfree via VOX of headset	Zes toestellen – voor gezin of buurt Grootste accu in de vergelijking
Nadelen	Geen accu/oplader vermeld	Kleinste bereikopgave in de vergelijking Slechts twee toestellen	Geen scherm vermeld
	Bekijk op Amazon*	Bekijk op Amazon*	Bekijk op Amazon*

Selectie op basis van fabrikantgegevens en klantreviews (minstens 4,3 sterren bij 500+ reviews). Exacte sterren tonen we alleen als ze dezelfde dag van Amazon komen. Stand 04.10.2026. Niet zelf getest. Actuele prijzen en reviews zie je bij Amazon. *Advertentie · betaalde link

Algemene informatie, geen vervanging voor individueel advies van overheid, hulpdiensten of medisch personeel. In een noodgeval in Europa: 112.